Çamaşır yıkarken en sık yapılan hata, belki de en masum görüneni: "biraz daha deterjan koyayım, daha temiz olsun." Oysa deterjanda fazlası, daha temiz değil çoğu zaman daha kötü sonuç demektir. Fazla deterjan tam durulanmaz, kumaşta kalır, cildi tahriş edebilir, kokuya neden olur ve makineye de zarar verir. Doğru miktarı bulmak ise sanıldığından çok daha kolaydır.
Deterjan nasıl çalışır?
Deterjan, kiri ve yağı sudan ayırıp kumaştan uzaklaştıran moleküller içerir. Bu moleküllerin işini yapabilmesi için yeterli su ve hareket gerekir. Deterjan miktarı belirli bir noktayı geçtiğinde temizlik gücü artmaz; artan tek şey, durulama sırasında atılamayan köpük ve kalıntıdır.
Modern deterjanlar eskisine göre çok daha yoğun üretilir. Yıllar önce kullandığımız ölçüyle bugünkü deterjanı kullanmak, çoğu zaman gereğinin neredeyse iki katı demektir.
Doğru miktarı belirleyen üç etken
1. Kirin derecesi
- Az kirli: Bir gün giyilmiş, lekesiz kıyafetler. Önerilen miktarın alt sınırı yeterlidir.
- Normal kirli: Günlük kullanımın getirdiği ter ve hafif lekeler. Paketteki standart ölçüyü kullanın.
- Çok kirli: Çamur, iş kıyafeti, yoğun lekeler. Önerilen üst ölçüyü kullanın ve lekelere ön işlem uygulayın.
Çamaşırlarımızın büyük kısmı aslında az ya da normal kirlidir. Bu yüzden çoğu yıkamada üst ölçüye gerek yoktur.
2. Su sertliği
Kireçli su, deterjanın bir kısmını etkisiz hale getirir. Bu yüzden sert suda biraz daha fazla deterjan gerekebilir. Yumuşak suda ise aynı miktar gereğinden fazla gelir ve bol köpük yapar. İzmir'in birçok bölgesinde şebeke suyu kireçlidir; paketin üzerindeki "sert su" ölçüsü bu durumda iyi bir başlangıçtır.
3. Yük miktarı
Yarım dolu bir makine, tam dolu bir makine kadar deterjan istemez. Büyük kapasiteli makinelerde ise daha fazla su kullanıldığı için ölçünün buna göre ayarlanması gerekir. Paketteki ölçüler genellikle standart ev makinesine göredir.
Fazla deterjanın gizli zararları
Çamaşıra
- Sertleşme: Kumaşta kalan deterjan kuruyunca lifleri sertleştirir. Havlular bundan en çok etkilenen tekstillerdir.
- Sararma ve grileşme: Kalıntı zamanla kiri tutar ve beyazlar matlaşır.
- Koku: Deterjan kalıntısı bakterilere besin olur. Özellikle spor kıyafetlerinde kalıcı koku yapar.
- Leke izleri: Koyu kıyafetlerde beyazımsı izler bırakabilir.
Cilde
Durulanmayan deterjan kalıntısı, kıyafet cilde temas ettiği sürece cilde değer. Hassas ciltlerde, bebeklerde ve egzaması olanlarda kaşıntı ve kızarıklığa yol açabilir.
Makineye
Fazla köpük makinenin çalışmasını zorlaştırır, sensörleri yanıltabilir ve durulama süresini uzatır. Biriken kalıntı tambur, conta ve deterjan çekmecesinde kötü koku ve küf oluşumuna neden olur.
Fazla deterjan kullandığınızı nasıl anlarsınız?
- Yıkama sırasında makinenin camında yoğun köpük görünüyorsa.
- Çamaşırlar kuruduktan sonra sert ya da kayganımsı hissettiriyorsa.
- Temiz kıyafetler hâlâ hafif bir koku taşıyorsa.
- Koyu kıyafetlerde beyaz lekeler kalıyorsa.
Bu belirtilerden biri varsa, çamaşırlarınızı bir kez deterjansız, yalnızca suyla ek bir durulamadan geçirmek kalıntıyı büyük ölçüde temizler.
Leke için daha fazla deterjan değil, ön işlem
Inatçı bir lekeyi çıkarmak için bütün yüke fazladan deterjan koymak, lekeyi çıkarmadan geri kalan çamaşırı kalıntıya boğar. Bunun yerine lekeli bölgeye yıkamadan önce az miktarda sıvı deterjan sürüp birkaç dakika bekletin. Yaka, manşet ve koltuk altı gibi bölgelerde bu yöntem, makinedeki deterjan miktarını artırmaktan çok daha etkilidir. Böylece hem leke çıkar hem de çamaşırın geri kalanı gereksiz kimyasala maruz kalmaz.
Toz mu, sıvı mı, kapsül mü?
- Toz deterjan: Beyazlarda ve çok kirli çamaşırlarda etkilidir. Soğuk suda tam çözünmeyebilir.
- Sıvı deterjan: Düşük sıcaklıklarda iyi çözünür; yağlı lekelere ön işlem olarak da kullanılabilir.
- Kapsül: Pratiktir ama miktarı ayarlayamazsınız. Küçük ve az kirli yüklerde çoğu zaman fazla gelir.
Hangisini seçerseniz seçin, paketteki ölçü tablosunu okumak en doğrusudur.
Sık yapılan hatalar
- Deterjanı göz kararı, doğrudan paketten dökmek.
- Az kirli çamaşıra çok kirli ölçüsü koymak.
- Köpük yok diye deterjan eklemek; düşük köpüklü deterjanlar da temizler.
- Deterjanı doğrudan çamaşırın üzerine dökmek; bazı kumaşlarda leke bırakabilir.
Laundry Cafe'de deterjan
Çamaşırhanede deterjan ve kullanım konusunda aklınıza takılan her şeyi yerinde ekibimize sorabilirsiniz. Makinelerimizin kapasitesi ev makinelerinden büyük olabileceği için doğru ölçü farklı olabilir. Güncel tutarlar Fiyatlar, makine seçimi için Hizmetler sayfasında.
Özetle
Doğru deterjan miktarı kirin derecesine, suyun sertliğine ve yük miktarına bağlıdır. Çoğu yıkamada önerilen ölçünün alt sınırı yeterlidir; inatçı lekeler için miktarı artırmak yerine ön işlem uygulamak çok daha etkilidir.